Hartcoherentie betekent dat je hartslag op een vloeiende en regelmatige manier versnelt en vertraagt, in samenhang met je ademhaling. Deze vloeiende afwisseling heet hartslagvariabiliteit (HRV). HRV is de mate waarin het tijdsinterval tussen je hartslagen varieert. Een hoge, soepele HRV wijst op veerkracht en een goed werkend zenuwstelsel. Een lage HRV is vaak een teken van chronische stress of overbelasting.
Bij stress wordt je hartritme chaotischer en je HRV lager. Maar door bewust langzaam en ritmisch te ademen, meestal rond 6 ademhalingen per minuut, ontstaat er hartcoherentie. Je hartritme gaat dan als een zachte golf op en neer. Je lichaam komt in een staat van kalmte en balans.
Waarom is hartcoherentie belangrijk bij fibromyalgie?
Fibromyalgie gaat vaak gepaard met een overactief stresssysteem. Het sympathisch zenuwstelsel (je ‘aan’-stand) staat continu aan, waardoor je lichaam slecht herstelt. Dit uit zich in slaapproblemen, spierspanning, prikkelbaarheid en verhoogde pijngevoeligheid.
Hartcoherentie schakelt het parasympathisch zenuwstelsel in, het systeem voor rust en herstel. Door coherent te ademen, komt er rust in je hartritme, zakt je stressniveau en krijgen je hersenen een signaal van veiligheid. Dat kan leiden tot betere slaap, minder pijn, stabielere stemming en meer energie.
Hoe oefen je hartcoherentie?
Ga comfortabel zitten of liggen. Adem rustig in via je neus gedurende 4–5 seconden. Adem langzaam uit in 5–6 seconden. Houd je aandacht bij je ademhaling en stel je voor dat je door je hartgebied ademt. Oefen dit dagelijks, liefst 5–10 minuten. Dit helpt je lichaam trainen om sneller tot rust te komen.
Je kunt het zonder hulpmiddelen doen, maar er bestaan ook apps of biofeedbackapparaten om je HRV te volgen. Die laten visueel zien wanneer je in een staat van hartcoherentie bent.
Een hulpmiddel voor meer veerkracht
Hartcoherentie is meer dan een ontspanningstechniek. Het is een manier om je zenuwstelsel te trainen om flexibel en veerkrachtig te worden. Juist bij fibromyalgie, waar je lichaam snel overprikkeld raakt, kan dit een waardevol hulpmiddel zijn om opnieuw balans te vinden tussen actie en rust.