Laaggradige ontstekingen (ook wel chronische of systemische ontstekingen genoemd) zijn milde, sluimerende ontstekingsreacties die langdurig in het lichaam aanwezig blijven. In tegenstelling tot een acute ontsteking (zoals bij een wond), verloopt een laaggradige ontsteking zonder duidelijke signalen, maar kan het jarenlang onder de radar aanwezig zijn.
Deze vorm van ontsteking ontstaat vaak als gevolg van ongezonde voeding, chronische stress, tekort aan slaap, toxische belasting, dysbiose in de darmflora of bewegingstekort. Het immuunsysteem verkeert dan in een constante staat van paraatheid, wat het lichaam uitput en klachten in stand houdt.
Wat zijn de gevolgen?
Laaggradige ontstekingen worden in verband gebracht met een breed scala aan chronische aandoeningen. Ze spelen bijvoorbeeld een rol bij fibromyalgie, waarbij ze bijdragen aan pijnklachten, vermoeidheid en overgevoeligheid van het zenuwstelsel. Ook bij reuma, artrose, diabetes type 2, en hart- en vaatziekten is deze stille vorm van ontsteking vaak aanwezig. Daarnaast kunnen ze psychische klachten zoals depressie en angststoornissen versterken, en liggen ze mede aan de basis van hormonale disbalans en darmproblemen zoals het prikkelbare darm syndroom (PDS) of een lekkende darm.
Wat deze aandoeningen met elkaar gemeen hebben, is dat er sprake is van een verstoorde balans in het immuunsysteem. De constante, sluimerende ontstekingsactiviteit zorgt voor een verhoogde prikkelbaarheid van het zenuwstelsel, verstoort de werking van de mitochondriën (de energiefabriekjes van je cellen) en belemmert de herstelfunctie van het lichaam. Op de lange termijn put dit het lichaam uit en kan het leiden tot chronische klachten die lastig te doorbreken zijn.
Laaggradige ontstekingen en fibromyalgie
Bij fibromyalgie is er vaak sprake van lichte maar chronische ontstekingsactiviteit, met verhoogde niveaus van ontstekingsstofjes zoals cytokines in het bloed. Deze ontstekingen kunnen bijdragen aan:
- Pijn en spiergevoeligheid
- Vermoeidheid en hersenmist
- Verstoorde slaap en stemming
Een holistische benadering richt zich op het verminderen van deze ontstekingsactiviteit door middel van ontstekingsremmende voeding, herstel van de darmflora, stressreductie, ontgifting en het inzetten van kruiden en supplementen.
Hoe kun je laaggradige ontstekingen verminderen?
Natuurlijke stappen om laaggradige ontstekingen te verlagen zijn:
- Voeding: kies voor ontstekingsremmende voeding (zoals omega-3, groenten, kruiden)
- Beweging: regelmatig bewegen zonder te overbelasten
- Rust en herstel: voldoende slaap en ontspanning
- Darmgezondheid ondersteunen met pre- en probiotica
- Vermijden van toxines en bewerkte voeding