Centrale sensitisatie betekent dat het zenuwstelsel overgevoelig raakt voor prikkels. Gewone signalen zoals aanraking, beweging, kou of druk worden dan als pijnlijk ervaren. Dit gebeurt zonder dat er schade in het lichaam aanwezig is.
De oorzaak ligt in het centrale zenuwstelsel. De hersenen en het ruggenmerg geven prikkels te sterk door. Daardoor voelt een onschuldige aanraking alsof het pijn doet. Het filter dat normaal gesproken pijn afremt, werkt niet goed meer.
Bij mensen met fibromyalgie speelt centrale sensitisatie vaak een grote rol. De hersenen reageren alsof er gevaar is, ook als dat niet zo is. Hierdoor ontstaan klachten als pijn, vermoeidheid, slaapproblemen en overgevoeligheid voor prikkels zoals licht, geluid of geur.
Hoe ontstaat centrale sensitisatie?
Deze overgevoeligheid bouwt zich meestal geleidelijk op. Een periode van aanhoudende belasting – zoals een infectie, trauma, stress of slaapgebrek – kan het proces in gang zetten.
Ook chronische ontsteking, hormonale verstoringen en darmklachten dragen bij. Ze beïnvloeden hoe prikkels in de hersenen worden verwerkt.
Centrale sensitisatie is geen psychisch probleem. Het is een neurobiologisch proces. Wetenschappers zien veranderingen in hersengebieden, in boodschapperstoffen zoals serotonine, en in de gevoeligheid van zenuwreceptoren.
Centrale sensitisatie bij fibromyalgie
Bij fibromyalgie blijft het zenuwstelsel vaak in de overdrive staan. Zelfs als een lichamelijke oorzaak al verdwenen is, kunnen de klachten aanhouden. Dat verklaart waarom veel vrouwen pijn ervaren zonder duidelijke afwijkingen in het lichaam.
Een effectieve aanpak richt zich op kalmeren van het zenuwstelsel. Denk aan ontspanning, rustgevende voeding, zachte beweging, herstel van slaap en activatie van de nervus vagus.
Een holistische benadering kijkt dus niet alleen naar spieren en gewrichten, maar ook naar hoe het zenuwstelsel reageert op prikkels. Dat opent de deur naar herstel.