Centrale sensitisatie is een proces in het zenuwstelsel waarbij het lichaam gevoeliger wordt voor prikkels, zoals pijn, druk, geluid of aanraking. Het zenuwstelsel staat als het ware voortdurend in een staat van verhoogde alertheid.
Normaal gesproken waarschuwt pijn ons wanneer er iets mis is in het lichaam. Maar bij centrale sensitisatie raakt dit systeem ontregeld. Het zenuwstelsel blijft signalen versterken, ook wanneer er geen duidelijke schade meer aanwezig is.
Je kunt het vergelijken met een alarmsysteem dat te scherp staat afgesteld: zelfs een kleine prikkel kan al een sterke reactie geven.
Hoe ontstaat centrale sensitisatie?
Centrale sensitisatie ontstaat vaak wanneer het zenuwstelsel langere tijd onder druk staat. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door:
- langdurige pijnklachten
- chronische stress
- een blessure of operatie
- ziekte of ontstekingen
- emotionele stress of trauma
Wanneer het lichaam lange tijd in een staat van stress of overbelasting verkeert, kan het zenuwstelsel steeds gevoeliger worden voor prikkels.
Welke klachten kunnen hierbij horen?
Centrale sensitisatie komt vaak voor bij mensen met langdurige of onbegrepen klachten, zoals:
- chronische pijn
- fibromyalgie
- chronische vermoeidheid
- spanningsklachten
- prikkelbare darm
- overgevoeligheid voor licht, geluid of aanraking
- snelle overprikkeling
- slaapproblemen
Vaak voelen mensen dat hun lichaam sterk reageert op prikkels die voorheen geen probleem waren.
Wat helpt bij herstel?
Herstel richt zich meestal niet alleen op de plek waar de pijn wordt gevoeld, maar vooral op het tot rust brengen en reguleren van het zenuwstelsel.
Belangrijke factoren kunnen zijn:
- het verminderen van langdurige stress
- het verbeteren van slaap en herstel
- leefstijl en voeding
- het ondersteunen van het lichaam bij het opruimen van belastende stoffen
- ontspanning en lichaamsgerichte therapieën
Wanneer het zenuwstelsel weer meer veiligheid en rust ervaart, kan de gevoeligheid van het systeem langzaam afnemen.
In een holistische benadering wordt daarom gekeken naar het geheel van factoren die het lichaam belasten, lichamelijk, mentaal en emotioneel, en hoe het zelfherstellend vermogen van het lichaam weer ondersteund kan worden.